#Iloveboth
काल मराठी भाषा दिवस 'साजरा 'झाला . म्हणजे नक्की काय झालं ?
निवडक ठिकाणी चर्चासत्र , करमणुकीचे कार्यक्रम सादर झाले , कुठे मराठी अभिमान गीत गायले गेले , न्यूज चॅनल वर वाद विवाद रंगले इत्यादी इत्यादी .
सोशल मीडिया तर हल्ली कोणी शिंकलं तरी दखल घेतो .हा तर सोनियाचा दिन . तिथे काय सीन होता ?
ओढून ताणून घडवून आणलेला तोच तो घिसा पिटा 'इंग्रजी विरुद्ध मराठी ' सामना . इंग्रजी कशी वाईट , इंग्रजी माध्यमात शिकणारी मुलं कशी बिचारी , त्यांचे पालक किती मूर्ख . ज्या गोष्टी , ज्या कलाकृती इतकंच काय जी लोकं , ज्याला ज्याला म्हणून इंग्रजी चा स्पर्श झाला असेल त्या सर्वांवर यथेच्छ ताशेरे ओढले कि झाला यांचा मराठी भाषा दिन साजरा .
दुसऱ्याला कार्ट ठरवल्यावरच आपला तो बाब्या ठरतो का ?
इंग्रजी ला नावं ठेवल्यावरच तुमचं मराठी प्रेम सिद्ध होतं का ?
त्रास होतो या वृत्ती चा . हे डावं उजवं करण्याचा .
मुलाला विचारलं कि आई जास्त आवडते कि बाबा तर तो गडबडून जातो , माझं हि काहीसं तसंच होतं .
जितकं प्रेम मी मराठी वर करते तितकाच त्रास कुणी इंग्रजी ला नावं ठेवली तर मला होतो .
माझं शालेय शिक्षण इंग्रजी माध्यमात झालं . त्याच्या जोडीला घरातलं वातावरण अस्सल मातृभाषिक होतं .
माझ्या बाबांचं इंग्रजी आणि मराठी दोन्ही भाषांवर सारखंच प्रेम आणि प्रभुत्व . त्यांनी माझा इंग्रजी व्याकरणाचा बेस पक्का केला . त्याच बरोबर मला मराठी वाचायची देखील गोडी लागली . पुलं च्या कॅसेट्स पुस्तकं वाचत ऐकत , जुनी भावगीतं भक्तिगीतं सिनेगीतं ऐकत मोठी झाले . गदिमा , बाबूजी , आशा , लता , रफी , मुकेश , तलत ही दैवतं व गीतरामायण हे धार्मिक ग्रंथ हे संस्कार झाले . तितकाच आनंद सिक्रेट सेव्हन , फेमस फाईव्ह , नॅन्सी ड्रु , शेरलॉक होम्स यांनी दिला . पुढे पी जी वूडहाऊस नि humor आणि wit च्या प्रेमात पाडलं .
आमचं मुंबईतील वास्तव्य मुलुंड ठाणे पार्ले आणि बांद्रा अश्या अनेक ठिकाणी झालं . त्यात मुलूंड ठाणं एकसारखं पण पार्ल्याची संस्कृती वेगळी , बांद्रा ची अजूनच वेगळी . कॉस्मोपॉलिटन कल्चर शी उंबऱ्या आतून का होईना पण परिचय झालाच . सासर पुण्यात नवी पेठेत . तिथली अस्सल पुणेरी संस्कृती . सर्व प्रकारचं एक्सपोजर मिळाल्यामुळे हेच चांगलं , तेच वाईट , आमची तेवढी अस्मिता , दुसरा कस्पटासमान हि वृत्ती कधी शिवली नाही .
माझे शाळासोबती पार्ल्या सारख्या संपन्न उपनगरातील . आज ते जगभर विखुरले आहेत . त्यांच्या कक्षा रुंदावल्या . मराठी शी त्यांचा संबंध दुरावला . अनेकांचे जोडीदार वेगळ्या मातृभाषेचे . त्यांना भेटल्यावर मी बरेचदा एक अक्षर देखील मराठी बोलत नाही किंवा आमचं संभाषण इंग्रजी मिश्रित मराठीत होतं . पण मला त्याने काही फरक पडत नाही . त्यांना देखील माझ्या मराठी शी जोडलेल्या नाळेचं , माझ्या मराठी लिखाणाचं कौतूक आहे . ते माझ्या मराठी प्रेमाला कधी कमी लेखत नाहीत .
मराठी चॅनल वरचे 'नक्षत्रांचे देणे 'किंवा पूर्वीच 'सारेगम 'कार्यक्रम मी तन्मयतेने पाहिले आहेत . तितकीच तन्मयतेची अनुभूती मला मुलांना जर्मन किंवा इंग्रजी ग्रामर शिकवताना येते . मराठी शाळेतील मुलांना स्पोकन इंग्लिश शिकवताना खरं समाधान मिळतं . तितकंच झपाटलेपण संगीत कार्यक्रमांचं मराठीतून निवेदन लिहिताना येतं . सुदैवाने एक धरलं आणि दुसरं सुटलं असा माझं झालं नाही .
अशुद्ध मराठी बोललं किंवा लिहिलं कि जे खटकतं तेच चुकीचं इंग्लिश लिहिलं बोललं कि वाटतं . चुकीची दुरुस्ती करून द्यायला हात आणि तोंड शिवशिवतात . पण स्वतःला यावर घालावा लागतो कारण माणसं तोडायची नसतात . बऱ्याचदा एखादी व्यक्ती इंग्रजी बोलते म्हटल्यावर काहींच्या चेहऱ्यावर तिडीक उमटते , त्याला/तीला वेगळ्या नजरेने पाहिलं जातं , संस्कृती बाह्य म्हणून हिणवलं जातं .
अश्या लोकांनी जरा स्वतःपुढे आरसा धरावा , आपण एका सो कॉल्ड परकीय भाषेच्या सुंदर अनुभवाला मुकलो आहोत हे मान्य करावं . त्याही पुढे जाऊन जमल्यास त्या भाषेशी दोस्ती चा हात पुढे करावा .
शेवटी एकंच नमूद करावंसं वाटतं .
साहित्य संगीत कला यांचे आविष्कार भाषातीत आहेत . त्यांना खुलेपणाने स्वीकारुया . जगभरात ज्ञानेश्वर अवतरले आहेत . त्या सर्वांपुढे कर जोडूया , नतमस्तक होऊया.
देणाऱ्याचे हात हजारो..... दुबळी माझी झोळी .
काल मराठी भाषा दिवस 'साजरा 'झाला . म्हणजे नक्की काय झालं ?
निवडक ठिकाणी चर्चासत्र , करमणुकीचे कार्यक्रम सादर झाले , कुठे मराठी अभिमान गीत गायले गेले , न्यूज चॅनल वर वाद विवाद रंगले इत्यादी इत्यादी .
सोशल मीडिया तर हल्ली कोणी शिंकलं तरी दखल घेतो .हा तर सोनियाचा दिन . तिथे काय सीन होता ?
ओढून ताणून घडवून आणलेला तोच तो घिसा पिटा 'इंग्रजी विरुद्ध मराठी ' सामना . इंग्रजी कशी वाईट , इंग्रजी माध्यमात शिकणारी मुलं कशी बिचारी , त्यांचे पालक किती मूर्ख . ज्या गोष्टी , ज्या कलाकृती इतकंच काय जी लोकं , ज्याला ज्याला म्हणून इंग्रजी चा स्पर्श झाला असेल त्या सर्वांवर यथेच्छ ताशेरे ओढले कि झाला यांचा मराठी भाषा दिन साजरा .
दुसऱ्याला कार्ट ठरवल्यावरच आपला तो बाब्या ठरतो का ?
इंग्रजी ला नावं ठेवल्यावरच तुमचं मराठी प्रेम सिद्ध होतं का ?
त्रास होतो या वृत्ती चा . हे डावं उजवं करण्याचा .
मुलाला विचारलं कि आई जास्त आवडते कि बाबा तर तो गडबडून जातो , माझं हि काहीसं तसंच होतं .
जितकं प्रेम मी मराठी वर करते तितकाच त्रास कुणी इंग्रजी ला नावं ठेवली तर मला होतो .
माझं शालेय शिक्षण इंग्रजी माध्यमात झालं . त्याच्या जोडीला घरातलं वातावरण अस्सल मातृभाषिक होतं .
माझ्या बाबांचं इंग्रजी आणि मराठी दोन्ही भाषांवर सारखंच प्रेम आणि प्रभुत्व . त्यांनी माझा इंग्रजी व्याकरणाचा बेस पक्का केला . त्याच बरोबर मला मराठी वाचायची देखील गोडी लागली . पुलं च्या कॅसेट्स पुस्तकं वाचत ऐकत , जुनी भावगीतं भक्तिगीतं सिनेगीतं ऐकत मोठी झाले . गदिमा , बाबूजी , आशा , लता , रफी , मुकेश , तलत ही दैवतं व गीतरामायण हे धार्मिक ग्रंथ हे संस्कार झाले . तितकाच आनंद सिक्रेट सेव्हन , फेमस फाईव्ह , नॅन्सी ड्रु , शेरलॉक होम्स यांनी दिला . पुढे पी जी वूडहाऊस नि humor आणि wit च्या प्रेमात पाडलं .
आमचं मुंबईतील वास्तव्य मुलुंड ठाणे पार्ले आणि बांद्रा अश्या अनेक ठिकाणी झालं . त्यात मुलूंड ठाणं एकसारखं पण पार्ल्याची संस्कृती वेगळी , बांद्रा ची अजूनच वेगळी . कॉस्मोपॉलिटन कल्चर शी उंबऱ्या आतून का होईना पण परिचय झालाच . सासर पुण्यात नवी पेठेत . तिथली अस्सल पुणेरी संस्कृती . सर्व प्रकारचं एक्सपोजर मिळाल्यामुळे हेच चांगलं , तेच वाईट , आमची तेवढी अस्मिता , दुसरा कस्पटासमान हि वृत्ती कधी शिवली नाही .
माझे शाळासोबती पार्ल्या सारख्या संपन्न उपनगरातील . आज ते जगभर विखुरले आहेत . त्यांच्या कक्षा रुंदावल्या . मराठी शी त्यांचा संबंध दुरावला . अनेकांचे जोडीदार वेगळ्या मातृभाषेचे . त्यांना भेटल्यावर मी बरेचदा एक अक्षर देखील मराठी बोलत नाही किंवा आमचं संभाषण इंग्रजी मिश्रित मराठीत होतं . पण मला त्याने काही फरक पडत नाही . त्यांना देखील माझ्या मराठी शी जोडलेल्या नाळेचं , माझ्या मराठी लिखाणाचं कौतूक आहे . ते माझ्या मराठी प्रेमाला कधी कमी लेखत नाहीत .
मराठी चॅनल वरचे 'नक्षत्रांचे देणे 'किंवा पूर्वीच 'सारेगम 'कार्यक्रम मी तन्मयतेने पाहिले आहेत . तितकीच तन्मयतेची अनुभूती मला मुलांना जर्मन किंवा इंग्रजी ग्रामर शिकवताना येते . मराठी शाळेतील मुलांना स्पोकन इंग्लिश शिकवताना खरं समाधान मिळतं . तितकंच झपाटलेपण संगीत कार्यक्रमांचं मराठीतून निवेदन लिहिताना येतं . सुदैवाने एक धरलं आणि दुसरं सुटलं असा माझं झालं नाही .
अशुद्ध मराठी बोललं किंवा लिहिलं कि जे खटकतं तेच चुकीचं इंग्लिश लिहिलं बोललं कि वाटतं . चुकीची दुरुस्ती करून द्यायला हात आणि तोंड शिवशिवतात . पण स्वतःला यावर घालावा लागतो कारण माणसं तोडायची नसतात . बऱ्याचदा एखादी व्यक्ती इंग्रजी बोलते म्हटल्यावर काहींच्या चेहऱ्यावर तिडीक उमटते , त्याला/तीला वेगळ्या नजरेने पाहिलं जातं , संस्कृती बाह्य म्हणून हिणवलं जातं .
अश्या लोकांनी जरा स्वतःपुढे आरसा धरावा , आपण एका सो कॉल्ड परकीय भाषेच्या सुंदर अनुभवाला मुकलो आहोत हे मान्य करावं . त्याही पुढे जाऊन जमल्यास त्या भाषेशी दोस्ती चा हात पुढे करावा .
शेवटी एकंच नमूद करावंसं वाटतं .
साहित्य संगीत कला यांचे आविष्कार भाषातीत आहेत . त्यांना खुलेपणाने स्वीकारुया . जगभरात ज्ञानेश्वर अवतरले आहेत . त्या सर्वांपुढे कर जोडूया , नतमस्तक होऊया.
देणाऱ्याचे हात हजारो..... दुबळी माझी झोळी .
