Sunday, November 3, 2019

Cancer


Cancer- बस नाम ही काफी हैं
या नावाशी जोडली गेलेली माणसं आणि त्यांच्या कुटुंबियांना वेगळे काही सांगायला नकोच.  प्रत्येकाची केस वेगळी . कॅन्सर ग्रस्त ते कॅन्सर मुक्त हा प्रवास धडकी भरवणारा असतोच.  त्यानंतर देखिल हा विळखा सुटता सुटत नाही,  आणि कॅन्सर मुक्त व्यक्ती ही आयुष्यभर पेशंट बनूनच राहते .
या रोगाचा जालीम ईलाज असणारे किमीथेरपी नामक दुधारी अस्त्र कॅन्सर मुक्त शरीरात आपला ठसा कायमचा उमटून जाते.  हे दुधारी शस्त्र जसं कॅन्सर पेशींचा खातमा करतं,  तसंच निरोगी पेशीं सुद्धा याच्या तावडीतून सुटत नाहीत.  या निरोगी पेशींनी बनलेले अवयव एकदा का या शस्त्राच्या अमलाखाली आले कि त्या अवयवांची क्रियाशीलता कायमची बाधित होते. 
ह्रदयासारखा महत्त्वाचा अवयव या किमीथेरपी च्या वावटळीत सापडला कि त्या पेशंटला कॅन्सर मुक्त का म्हणावे हा प्रश्न पडतो.  ह्रदयाच्या पंपिग या कार्याची शक्ती मंदावणे हा त्या आघाताचा ठळक परिणाम.
याचा सर्वात त्रासदायक उपपरिणाम म्हणजे वाॅटर रिटेंशन म्हणजे शरिरात साठलेल्या पाण्याचा निचरा आपोआप न होणे . त्या मुळे शरीर भर येणारी सूज. यावरचा उपाय आपल्या स्वतःच्या terms and conditions घालतच येतो . यावर दिल्या जाणार्या diuretics या स्वरूपाच्या गोळ्या हे साचलेले पाणी लघवी वाटे बाहेर काढून टाकतात. 
या गोळ्या रोज नियमित डोस वाटे कायम घ्यायला लागणार्या पेशंटला दर तासाला प्रचंड प्रमाणात लघवी होते आणि त्या करता कोणत्या ही स्थिती त अगदी आजारी असला तरी लघवी करता जावंच लागतं.
ह्रदयाने कमकुवत शक्ती ने का होईना पण निर्विघ्नपणे  ( म्हणजे अचानक बंद न पडता ) कार्य करत राहावे म्हणून इतर cardiac medicines सुद्धा दिली जातात.  ही औषधे देखिल आपले काम करत असताना नको ते उद्योग करून ठेवतात.  यांच्या कृपेने पेशंटचे बी पी कायम लोअर साईड ला राहते. 
या सगळ्या सोपस्कारावर 'कॅन्सर मुक्त ' पेशंट उर्वरित आयुष्य व्यतीत करतो.  या मोठमोठ्या side effects च्या जोडीला अशक्तपणा,  मंदावलेली हालचाल या कुरबुरी ठाण मांडून बसलेले असतात. अशा परिस्थितीत पेशंटची साधारण जीवन शैली म्हणजे स्वतःचे विधी करून इतर वेळी आराम अशा स्वरूपाची असते.
या मधे जेव्हा तुम्हा आम्हा कोणालाही वर्षातून एकदा होणारा viral/flu सारखा किरकोळ परकीय हल्ला या पेशंटला होतो तेव्हा खुडत खुडत का होईना पण सुरळीत चालू असलेलं त्यांचं शरीर इंजिन पार कोसळून जातं .
ही infections तापा सोबतच पेशंटच्या आधीपासून लो असलेल्या बी पी ला पार रसातळाला नेऊन ठेवतात.  पेशंटला hypotension ( extreme low bp ) मुळे आकडी यावी तशी चक्कर येत राहते. पेशंटला complete bedrest जेवण/ विधि सर्व जागेवर देऊन सुद्धा या चकरा थांबत नाहीत तेव्हा अखेर हाॅस्पिटल ची पायरी चढावीच लागते .
ही केस स्टडी आहे माझ्या  ' कॅन्सर मुक्त '  आई ची . 2014 साली पूर्ण झालेल्या कॅन्सर ट्रीटमेंट नंतर अजूनही सरासरी वर्षातून एकदा या minor infections करता आमच्या हाॅस्पिटल वारी ने यंदा दिवाळीचा मुहूर्त साधला. 
Mediclaim cover ची पुरेपूर वसुली करणारा पेशंट असं आम्ही on a lighter note म्हणत असतो.
त्याच lighter note वर काढलेला हा दिवाळी स्पेशल सेल्फी विश
Happy Diwali